2011-04-18 Szlakiem Mikołaja Kopernika - atrakcje Warmii
Warmia - historyczna część województwa warmińsko-mazurskiego - urzeka pięknem krajobrazu i znakomicie zachowanymi zabytkami. Planując szkolenia i konferencje w tym regionie, warto zapoznać się z możliwościami i atrakcjami, które są na wyciągnięcie ręki! Proponujemy zapoznanie się z zabytkami i atrakcjami przyrodnicznymi oraz atrakcjami, które znajdziemy w poszczególnych miejscowościach.
1.BABIAK Zabytki:gotycki kościół pw. św. Augustyna i św. Anny z II poł. XIV w.
2. BRANIEWO Zabytki:założony na planie krzyża greckiego kościół barokowy pw. św. Krzyża (1722–1747); neogotycki klasztor św. Katarzyny „Regina Coeli” (1904–1906); Spichrz Mariacki (1831 r.) – pozostałość zaplecza portowego; barokowe hospicjum dla konwertytów (1719 r.), czteroskrzydłowe o niezadaszonym dziedzińcu (obecnie biblioteka); siedziba Urzędu Miasta (dawniej starostwa) z 1878 r., wybudowana w stylu nawiązującym do form gotyckich; Dom Szwajcarski z końca XIX w. o konstrukcji ryglowej z wypełnieniem ceglanym; późnobarokowe kolegium jezuickie; gotycka trójnawowa bazylika pw. św. Katarzyny (1343–1442); późnoklasycystyczny kościół pw. św. Antoniego (1830–1838); barokowa kaplica cmentarna pw. św. Rocha (1711 r.); gotycka wieża bramna z fosą – fragment zamku biskupiego (XIII–XIV); fragmenty murów obronnych. obiekty dawnego słynnego Liceum Hosianum z XVIw.; kościół Św. Krzyża – sanktuarium Świętego Krzyża z pocz. XVIII w.
Atrakcje przyrodnicze: Wybrzeże Staropruskie (tzw. Żuławy Braniewskie); rz. Pasłęka (od Braniewa do Jeziora Pierzchalskiego włącznie stanowi korytarz ekologiczny); rz. Banówka, Zalew Wiślany, część Europejskiej Trasy Rowerowej; rezerwaty i obszary chronione: „Ostoja Bobrów na Rzece Pasłęce”, torfowiskowy rezerwat unikalnej brzozy niskiej „Cielętnik”; braniewskie zoo – na powierzchni 3,5 ha można obejrzeć ponad 30 gatunków zwierząt (m.in.: tygrysy, lwy, niedźwiedzie, małpy, kolekcję ssaków kopytnych i ptaków), wiele gatunków ciekawych roślin.
Imprezy: Dni Braniewa, Braniewska Wiosna Literacka, Przegląd Amatorskiego Ruchu Artystycznego Dzieci i Młodzieży, Międzynarodowe Spotkania Warmińskie – Plener Malarsko-Rzeźbiarski, Warmińskie Spotkania Świąteczne „Kolędy czterech kultur”, „Kulinarne Świąteczne Spotkania Warmińskie”, Biegi z okazji: Dnia Kobiet, Dnia Dziecka, Uliczne Biegi Przełajowe „Pożegnanie Lata”, Festiwal Wikingów, Mistrzostwa Braniewa w Pływaniu na Nietypowym Sprzęcie, Rajd Turystyczny „Braniewska Wiosna”, Rajd Turystyczny „Braniewska Jesień”, Warmiński Rodzinny Rajd Rowerowy, Głębock – Spotkania Pogranicza – festiwal mniejszości narodowych.
Baza noclegowo-gastronomiczna: „Warmia Hotel”, ul. Gdańska 18, tel. 055 243 93 53; „Warmia II Hotel”, ul. Kościuszki 100, tel. 055 243 93 53; Hotel „Cristal”, ul. Skośna 7, tel 055 243 22 45; Hotel ZSB, ul. Królewiecka 13, tel. 055 243 23 21; Internat Garnizonowy, ul. Grota Roweckiego 14, tel. 055 241 55 63; Dom Pielgrzyma, ul. Katedralna, tel. 055 243 24 29; Pensjonat, ul. 700-lecia 32, tel. 0 604 497 282; Restauracja „Fantazja”, ul. Gdańska 9, tel. 055 243 25 54; Kasyno Wojskowe, ul. Sikorskiego, tel. 055 241 55 44; Restauracja „Jakubowa”, ul. Gdańska 19, tel. 055 243 39 07; Kawiarnia „Nad Ruczajem”, ul. Kościuszki 63, tel. 055 243 32 19; „Egipt”, ul. Matejki; Bar „Frykas”, ul. Kościuszki 111; Bar „Geniusz”, ul. Kościuszki 51.
3. BRĄSWAŁD Zabytki:neogotycki kościół pw. św Katarzyny (zabytek kl. IV) z bogatą polichromią, ołtarzem głównym z 1902 r. z płaskorzeźbami Chrystusa, barokowym ołtarzem bocznym (z 1741 r.), kamienną kropielnicą (z 1744 r.) oraz kilkoma obrazami barokowymi; kapliczki przydrożne z XIX w.; cmentarz parafialny z unikalnymi, zabytkowymi grobami (m.in. ks. W. Barczewskiego); Izba Pamięci – w latach 1931–1938 działała tu polska szkoła; dom Marii Zientary-Malewskiej – warmińskiej poetki i nauczycielki (przed wejściem stoi jej popiersie); ślady drewnianej zabudowy warmińskiej (np. chałupa z XVII w.); mała elektrownia wodna na kanale Łyny z lat 30. ubiegłego wieku, w której pracują oryginalne maszyny z tamtych czasów, wraz z zespołem jezior, zalewu, tamy i kanałów tworzy unikalną ciekawostkę hydro-techniczną na skale światową.
Imprezy: „Kiermasz Warmiński”.
4. DOBRE MIASTO Zabytki:zespół kościoła kolegiackiego – kościół parafialny z zachowaną do dziś średniowieczną architekturą i gwiaździstymi sklepieniami, wystrój wnętrza w przewadze barokowy: ołtarz główny (1748 r.) wzorowany na ołtarzu z katedry wawelskiej, barokowa ambona (1693 r.) o bogatej ornamentyce figuralnej i architektonicznej, bogato zdobione babtysterium (1630–1685), wiele cennych rzeźb i ołtarzy bocznych z XV i XVI w.; budynki kolegiackie na wzór klasztoru (1360–1390); fragmenty fortyfikacji i murów obronnych z XIV w.; dwie cylindryczne baszty: północna i południowa zwana Bocianią Basztą (XIV–XV w.), posiada pięć kondygnacji strzelniczych i loch więzienny; późnobarokowy kościół pw. św. Mikołaja (1737–1741). Wystrój wnętrza późnobarokowy i współczesny; dawny neoromański kościół ewangelicki (1830–1833), neoklasycystyczny dawny dom parafialny (XIX w.); wieża ciśnień (1905 r.); dwa spichlerze pseudogotyckie.
Zabytki w okolicach Dobrego Miasta: Orzechowo – kościół barokowy z XV w., odbudowany w XVIII (1716 r.) z wieżą przebudowaną w 1846 r. i barokowym ołtarzem głównym z ok. 1720 r. i rzeźbami św. św. Piotra i Pawła; Cerkiewnik – grodzisko staropruskie, tzw. „Kapelusz”; kościół pw. św. Katarzyny istniejący już w średniowieczu, odbudowany w XIX w. z wystrojem barokowym; procesyjny Krzyż późnogotycki z I połowy XVI w.; nad jez. Limajno znajdują się trzy grodziska staropruskie, w tym jedno zabezpieczone podwójnymi wałami, z zachowanym śladem po dawnej bramie wjazdowej; Kabikiejmy Górne – grodzisko staropruskie.
Imprezy: Dni Dobrego Miasta, Krajowa Wystawa Psów Rasowych, Folklor Ukraiński, Międzynarodowe Spotkania Rodzin Muzykujących, Festyn Chleba, Kapusty i Miodu, Rodzinny Rajd Rowerowy, Wystawa Ręką Dzieło, Czwartkowe Spotkania ze Sztuką, Piknik Rodzin Wędkujących.
Baza noclegowo-gastronomiczna: „Gyros-Bar’’, ul. Wojska Polskiego 2, tel. 603 458 291; Bar „Dobrzanka’’, ul. Grunwaldzka 37, tel. 089 616 14 41; Bar „Małe co nieco’’, ul. Jeziorańska 1, tel. 089 616 36 99; Bar „Tawerna’’, ul. Łużycka 22, tel. 089 615 13 86; Minibar „Frykas’’, ul. Zwycięstwa 1, tel. 089 616 25 69; Pizzeria „Kasia’’, ul. Grudziądzka 13, tel. 089 616 12 41; Restauracja „Ranczo w Dolinie’’, ul. Łużycka 44, tel. 089 616 17 58; Gospodarstwo Agroturystyczne, Łęgno 25, tel. 089 616 39 65; Dom Letniskowy, Nowa Wieś Mała, tel. 089 616 23 82; Katarzyna i Krzysztof Judyta, Praslity 48, tel. 089 616 26 74.
5. DYWITY Zabytki: neogotycki kościół pw. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza z XVIII-wieczną rzeźbą Chrystusa Zmartwychwstałego i dwiema rzeźbami rokokowymi z końca XVIII w.
Zabytki w okolicach Dywit: Bukwałd – kościół pw. św Józefa lokowany w 1344 r. przez Kapitułę Warmińską; kościół zbudowany w 1858 r. w stylu neoromańskim, rozbudowany w 1930 r. z ołtarzem barokowym z poł. XVII w.; minimuzeum ze zbiorami etnograficznymi; Frączki – neogotycki kościół pw. św. Marii Magdaleny (1870–1872); Kieźliny – neogotycki kościół pw. św. Rozalii (1906); Tuławki – barokowa kaplica pw. św. Michała Archanioła z XVIII wieku, z drewnianą wieżą; Słupy – założenie pałacowo-parkowe, z początków XX w., nosi ślady wpływu architektury modernistycznej, w elewacji frontowej wąskie otwory okienne klatki schodowej układają się w ciekawy ozdobny motyw; Barkweda – wczesnośredniowieczne grodzisko pruskie oraz młyn wodny z 1907 r. z zachowanymi oryginalnymi urządzeniami; Sętal – grodzisko wczesnośredniowieczne.
Imprezy: Majówka Sportowa – Festyn, „Rekreacja w Dolinie Łyny” Dywity–Redykajny–Brąswałd–Bukwałd (rajdy rowerowe połączone ze spływami kajakowymi rz. Łyną).
Baza noclegowo-gastronomiczna: Bożena i Henryk Mondroch, ul. Barczewskiego 47, tel. 089 512 06 46; Mikołaj Demeczuk, ul. Malinowa 21, tel. 089 512 05 17; Restauracja „Majjwerr’’, ul. Grzybowa 11, tel. 089 512 01 76, „Karczma Stodoła”, ul. Malinowa 24, tel. 089 512 01 81; Urszula Tham, tel. 089 512 06 88, „Gościniec Srebrny’’, Ługwałd 43, tel. 089 512 07 88, Kemping nr 173, ul. Barczewskiego 47, tel. 696 785 821, „Strusiolandia – Ferma Strusi Afrykańskich”, Bukwałd 49, tel: 089 514 07 09; Gościniec „Czapla’’, Ługwałd 38, tel. 089 512 06 54, „Pod Sarenką’’, Różnowo 66, tel. 089 512 04 67.
6. FROMBORK Zabytki: gotycka bazylika archikatedralna z XIV w.; Wieża Radziejowskiego z XVII w. z tarasem widokowym i ze znajdującym się w niej planetarium; Wieża Mikołaja Kopernika i gabinet wielkiego uczonego; Pałac Biskupi (obecnie Muzeum Mikołaja Kopernika); Wieża Wodna (XV w.); kościół pw. św. Mikołaja (XIV w.).
Imprezy: Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej, Dni Fromborka, Międzynarodowe Regaty Żeglarskie „Fromborska Jesień”, Międzynarodowy Turniej w Warcabach Klasycznych, Piknik Świętojański, Regaty o Bursztyn Kopernika .
Baza noclegowo-gastronomiczna: Hotel „Kopernik”, ul. Kościelna 2, tel. 055 243 72 85; Dom Familijny „Rheticus”, ul. Kopernika 10, tel. 055 243 78 00; Pensjonat „Natalia”, ul. Rybacka 12, tel. 055 243 75 26; Szkolne Schronisko Młodzieżowe „Copernicus”, ul. Braniewska 11, tel. 055 243 74 53; Camping, ul. Braniewska 12, tel. 055 243 73 68; Koczergo Lilia, ul. Kapelańska 5, tel. 055 243 73 57; „Gabriela”, ul. Basztowa 2, tel. 055 243 78 19; Restauracja „Akcent”, ul. Rybacka 4, tel. 055 243 72 75; Bar „Bistro”, ul. Rybacka 2, tel. 055 243 72 67.
7. GIETRZWAŁD Zabytki: późnogotycki kościół pw. Narodzenia NMP z XV w., początkowo drewniany, potem murowany, wielokrotnie przebudowywany (objawienia Matki Boskiej w 1877 r. sprawiły, ze Gietrzwałd stał się znanym i często odwiedzanym sanktuarium); w neogotyckim ołtarzu głównym znajduje się słynący łaskami obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1505 r., który w 1717 r. otrzymał srebrne korony; gotycka drewniana Pieta z ok. 1425 r.; obrazy z XVIII w.
Zabytki w okolicach Gietrzwałdu: Sząbruk – późnogotycki kościół pw. św. Mikołaja i św. Jana Ewangelisty (konsekrowany w 1500 r.); wieża, kaplica, chrzcielnica i kruchta z XIII w. oraz barokowa polichromia, wystrój wnętrza barokowy: ołtarz główny z 1744 r., dwa boczne i ambona z 1749 r., w starej części kościoła organy, pasja i stalle z XVIII w.; grodzisko staropruskie; Łajsy – gotycki kościół pw. św. Mikołaja, z barokową wieżą, do dziś pozostałą nawą i dolnymi partiami wieży z XIV w.; dwór w stylu pseudoklasycystycznym (1881–1882) ze zdobnymi półkolistymi otworami okiennymi; dawny spichlerz; Grazymy – zespół pałacowy w stylu barokowym (XVII–XVIII w.) na średniowiecznych fundamentach, posiada też gotyckie piwnice oraz założenie folwarczne z I poł. XIX w.; Łęguty – dworek oraz kuźnia; Unieszewo – dwór neoklasycystyczny z II poł. XIX w.; Tomasyny – pruskie umocnienia z XIX w. z dwiema bliźniaczymi wieżami po obu stronach mostu, z licznymi otworami strzelniczymi. Wieże połączone są korytarzem (poterną), na ich szczycie znajdują się kopuły pancerne, w których niegdyś osadzone były potężne działa.
Atrakcje przyrodnicze: rezerwat „Ostoja Bobrów na rzece Pasłęce” (występują takie gatunki, jak wydra, norka amerykańska, zimorodek, pluszcz, tracz, pstrąg, lipień), trzy parki wiejskie i szesnaście pomników przyrody oraz obszary chronionego krajobrazu: „Obszar Chronionego Krajobrazu Lasów Taborskich”, „Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny”.
Imprezy: programy folklorystyczno-muzyczno-rozrywkowe w „Karczmie Warmińskiej” m.in.: „Biesiada Warmińska”, „Na Muzykę”, „Wieczerza Żydowska”, „Biesiada Włościańska”, „Wieczór Kozacki”.
8. GŁOTOWO (GLOTOWO) Zabytki: kościół barokowy z XVIII w.; w zadrzewionym jarze (wykopanym ręcznie) znajduje się zespół czternastu kaplic z lat 1878–1894 w stylu neogotyckim i neoromańskim przedstawiających stacje drogi krzyżowej (tzw. Kalwaria Glotowska). Zespół kościoła parafialnego istniał tu już w XIV w. jako znane miejsce odpustowe, którego sława była związana z odnalezieniem przez orzącego rolnika i jego woły zakopanej w ziemi Hostii, na której widok zwierzęta uklękły.
9. IGNALIN Zabytki: barokowy kościół parafialny (1783–1785); ogrodzenie cmentarza przykościelnego (XIX–XX w.); neoklasycystyczna plebania z poł. XIX w.; dom murowany z pocz. XIX w.; w odległości 2 km na południowy zachód znajdują się pozostałości dawnych szańców wojsk Napoleona na Górze Wiatracznej, zwanej też Napoleońską.
10. JONKOWO Zabytki: kościół pw. św. Jana Chrzciciela (ok. 1345 r.), wielokrotnie rozbudowywany, obecnie niejednolity stylowo (elementy późnogotyckie, renesansowe, barokowe oraz neogotyckie); plebania neoklasycystyczna z poł. XIX w.
Zabytki w okolicach Jonkowa: Nowe Kawkowo – kościół pw. św. Jana Ewangelisty (powstał przed 1380 r.), wielokrotnie przebudowywany; późnogotyckie fragmenty muru z polnych kamieni z datami 1380 i 1625; drewniana wieża, prawdopodobnie dobudowana w 1664 r.; gotycka kaplica chrzcielna; Wrzesina – późnogotycki kościół pw. św. Marii Magdaleny (1500 r.) z drewnianym sklepieniem pokrytym polichromią z XVIII w., kamienna chrzcielnica w kształcie kielicha z XVI w.; Gutkowo – kościół gotycki z XIV w., którego drewniana wieża służyła Napoleonowi w 1807 r. do obserwacji wojsk.
Atrakcje przyrodnicze: Rezerwaty „Ostoja bobrów na rzece Pasłęce” oraz „Kamienna Góra” (pow. 95,14 ha, ochrona drzewostanu bukowego oraz licznych gatunków roślin rzadkich i chronionych); „Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Pasłęki”, „Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny”.
11. KROSNO Zabytki: sanktuarium pw. Nawiedzenia NMP (1709–1759), wzorowane na sanktuarium w Świętej Lipce, ołtarz główny z 1724 r., ambona późnobarokowa z 1725 r., srebrne elementy wystroju, chór z 1729 r. z dekoracją rzeźbiarską.
12. LIDZBARK WARMIŃSKI Zabytki: zamek biskupi – pomnik historii, wpisany do rejestru zabytków klasy 0; gotycki kościół farny św. św. Piotra i Pawła z potężną wieżą (XV w.), barokową dzwonnicą oraz dwiema figurami kamiennymi z XVIII w., plebanią, wikarówką oraz klasztorem sióstr katarzynek (ok. 1800 r.), fragmentami murów obronnych, bastionem i basztą (poł. XIV w.) oraz późnogotycką dwubasztową Wysoką Bramą (1532 r.); drewniany kościół prawosławny (1821–1823); kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (1709 r.); w odległości 2 km na zachód od miasta znajduje się kurhan z wczesnej epoki żelaza (400–120 r. p.n.e.) z pochówkami ciałopalnymi w popielnicach (zbiory te znajdują się w Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie).
Atrakcje przyrodnicze: Krzyżowa Góra (134 m n.p.m.) znana z Ośrodka Sportów Zimowych, oferującego na północno-wschodnim stoku trzy wyciągi narciarskie. Latem góra służy kolarzom górskim.
Imprezy: Bitwa Heilsberska, Lidzbarskie Wieczory Humoru i Satyry, Gwiazdozbiór Piotra Szwedesa, Warmiński Rodzinny Rajd Rowerowy, Koncerty zespołu „Pro Musica Antiqua”, Dni Lidzbarka Warmińskiego, Kaziuki Wilniuki, Otwarty Lidzbarski Bieg Uliczny, Święto Poezji Dziecięcej, Koncert Szewczenkowski, Lidzbarskie Starcia Kabaretowe, Wojewódzki Przegląd Strażackich Orkiestr Dętych, Ogólnopolski Przegląd Piosenki Dziecięcej i Młodzieżowej, Extreme Martial Arts – Otwarte Mistrzostwa Polski w Ekstremalnych Sztukach Walki, Międzynarodowy Lidzbarski Festiwal Sztuk Walki, Międzynarodowa Letnia Szkoła Muzyki Dawnej.
Baza noclegowo-gastronomiczna: „Pokoje Gościnne” Tomaszewska Krystyna, ul. 30-lecia 4,
tel. 089 767 33 78; Hotelik „Przy Bramie”, ul. Konstytucji 3 maja 18, tel. 089 767 20 99; „Zajazd Myśliwski”, ul. Spółdzielców 2B, tel. 089 767 52 59; Zajazd „Urulu”, ul. Bartoszycka 29,
tel: 089 767 32 64; Hotel „Pod Kłobukiem”, ul. Olsztyńska 4, tel. 089 767 32 92; Gospodarstwo Agroturystyczne „Domek nad jeziorem Blanki”, tel. 089 767 26 11; „Domek na Wzgórzu”, Blanki 6, tel. 089 766 24 97; Międzynarodowe Schronisko Młodzieżowe „Świteź”, Kłębowo 50, tel. 089 766 23 60; Ośrodek Wypoczynkowy „Zacisze Leśne”, Medyny 4, tel./fax 089 767 24 27; „Dom Trakeński” Stadnina Koni, Kierwiny 48, tel. 089 766 02 65; „Dwór w Gajlitach”, Gajlity 2, tel. 089 766 17 66, Golubski Marek, Suryty 3, tel. 089 766 17 02; Kulpińska Anna, Koniewo 16, tel. 089 767 49 76; „Pod świerkiem” Koniewo 7, tel. 089 767 49 75, Bar „Karmazyn”, ul. Piłsudskiego 3, tel. 089 767 45 00; Bar „Smak”, ul. Wysokiej Bramy 4, tel. 089 767 39 29; Bar „Wika”, ul. Kopernika 33, tel. 089 767 20 10; „Pizza Bar”, ul. Wyszyńskiego 22, tel. 089 767 03 06; Pizzeria, ul. Dębowa 5, tel. 089 767 63 35; „Prawdziwa Pizza”, ul. Wysokiej Bramy 28, tel. 089 767 67 77; Cukiernia „Złoty Róg”, ul. Wysokiej Bramy 1, Puby: „Bohema”, ul. Kopernika 5; „Fox”, ul. Piłsudskiego 1; „Polonia”, ul. Astronomów 8, tel. 089 767 68 98.
Informacja turystyczna: ul. Wysokiej Bramy 7, tel. 089 767 41 48.
13. OLSZTYN Zabytki: z XIV w. zachowały się: Zamek Kapituły Warmińskiej, Wysoka Brama, fragmenty murów obronnych i Bazylika Katedralna św. Jakuba, Kaplica Krzyża Świętego z XVI w., zwana Jerozolimską, pozostałość po dawnym szpitalu dla trędowatych; kościół ewangelicki (1876–1877); kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa (1901–1903); kościół pw. św. Józefa (1912–1913); kościół garnizonowy (1913–1914) ; neorenesansowy kościół franciszkański (1926–1933); dwa ratusze – stary, pierwotnie gotycki, wielokrotnie przebudowywany, oraz nowy – z początku XX w.
Atrakcje przyrodnicze: Las Miejski – piesze szlaki turystyczne, „Warownia”, ścieżki przyrodniczo-dydaktyczne; Rezerwat przyrody „Redykajny” (zał. w 1907 r., pow. 14 ha) z gatunkami roślin zaliczanymi do reliktów polodowcowych; Rezerwat przyrody „Mszar” (zał. w 1907 r., pow. 4,45 ha), którego celem jest zachowanie śródleśnie położonego torfowiska, porośniętego borem sosnowym; „Leśne Arboretum Warmii i Mazur” w Nadleśnictwie Kudypy k. Olsztyna – to specjalistyczny ogród botaniczny o charakterze parku leśnego z elementami ukształtowanego terenu, prześwietleń w drzewostanie, oczek wodnych, ścieżek, dróg, kładek, mostków i zadaszeń. Kolekcje drzew i krzewów liczą ok. 1000 gatunków i odmian w tym ok. 100 gatunków roślin prawnie chronionych.
Imprezy: Gala Noworoczna w Warmińsko-Mazurskiej Filharmonii im. Feliksa Nowowiejskiego, Olsztyńskie Lato Artystyczne (Staromiejskie Spotkania z Szantą, Olsztyńskie Koncerty Organowe, Letnia Sesja Śmiechoterapii, Dni Jakubowe, Festiwal Muzyki Kameralnej „Concerti da Camera”, Olsztyńska Trzydniówka Teatralna, Międzynarodowy Festiwal Olsztyńskie Noce Bluesowe, Ogólnopolskie Spotkania Zamkowe „Śpiewajmy Poezję”, Olsztyński Festiwal „Jazz o zmierzchu”, Międzynarodowy Festiwal Teatralny DEMOLUDY, Międzynarodowe Olsztyńskie Dni Folkloru), Festiwal Chórów i Orkiestr Dętych „O Warmio Moja Miła”, Zlot Szybowców Zabytkowych, Dni Kultury Francuskiej, Otwarte Mistrzostwa Fotograficzne, „Cavata na olsztyńskim zamku”, Wakacyjne czwartki z Mikołajem Kopernikiem na olsztyńskim zamku, Memoriał Huberta Jerzego Wagnera w Piłce Siatkowej Mężczyzn, , Żeglarskie Mistrzostwa Polski Branży Turystycznej „O muszlę św. Jakuba”, Regaty Żeglarskie „Olimpic Cup”, Warmiński Rodzinny Rajd Rowerowy.
Baza noclegowo-gastronomiczna: Hotel Warmiński, ul. Kołobrzeska 1, tel. 089 522 14 00; Hotel Novotel, ul. Sielska 4a, tel. 089 522 05 00; Villa Pallas, ul. Żołnierska 4, tel. 089 535 01 15; Hotel-Pensjonat „Graf”, ul. Bałtycka 44, tel. 089 527 08 88; Fiołkowy Zakątek, ul. Fiołkowa 3, tel. 089 524 30 95; Tawerna „Pirat”, ul. Bałtycka 95, tel. 089 523 90 85; Restauracja „Gemini”, ul. Kanta 1a, tel. 089 542 58 60; Restauracja „Różana Cafe”, pl. Targ Rybny 14, tel./fax: 089 523 50 39; Restauracja „La Boca”, ul. Stare Miasto 26/27, tel. 089 527 08 26; Restauracja „Corner Cafe”, ul. Dąbrowszczaków 8/9, tel. 089 527 57 26; Kawiarnia–Restauracja „Staromiejska”, ul. Stare Miasto 4/6, tel./fax 089 527 58 83.
14. OLSZTYNEK Zabytki: zespół zamkowy oraz fragmenty fortyfikacji miejskich z XIV w.; dawny kościół ewangelicko-augsburski, gotycki z XIV w., odbudowany w stylu barokowym w 1691 r. (obecnie galeria sztuki Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku). Godnym szczególnego polecenia jest Park Etnograficzny Muzeum Budownictwa Ludowego, w którym na obszarze 39 ha zgromadzono zabytki budownictwa ludowego z Warmii, Mazur, Powiśla, Barcji, Sambii i Małej Litwy; to jeden z najciekawszych zespołów skansenowskich w Polsce; zabytki neogotyckie: kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa (1876–1888) oraz kapliczka przykościelna (z 1890 r.).
Zabytki w okolicach Olsztynka: Waplewo – kościół pw. św. Stanisława, eklektyczny (1870–1872); Wigwałd – neogotycki kościół pw. Chrystusa Króla (1873); Kurki – barokowy kościół ewangelicko – augsburski (XVIII w.); Mańki – barokowy kościół ewangelicko – augsburski (1770) z drewnianą wieżą z 1685; Gąsiorowo Olsztyneckie – dwór w stylu klasycystycznym wzniesiony na przełomie XVIII i XIX w.; Adamowo – dwór z trzyokienną facjatą i gankiem wspartym na kolumnach, wniesiony w XIX w.; Platyny – dwór w stylu klasycystycznym, wzniesiony na przełomie XVIII i XIX w., z facjatą dwuokienną w części środkowej i dwiema mansardami po bokach.
Atrakcje przyrodnicze: rezerwaty oraz obszary chronione: „Bagno Nadrowskie” o powierzchni 0,51 km2, chroniony ze względu na siedliska płazów i gadów oraz liczne gatunki ptaków; „Rzeka Drwęca” utworzony w celu ochrony środowiska wodnego i ryb (szczególnie pstrąga, łososia, troci i certy); część rezerwatu „Ostoja Bobrów na Rzece Pasłęce”; „Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Górnej Drwęcy”, „Obszar Chronionego Krajobrazu Lasów Taborskich”, „Obszar Chronionego Krajobrazu Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej”, „Obszar Chronionego Krajobrazu Jeziora Mielno”.
Imprezy: Olsztyneckie Konfrontacje Rockowe „Pro-Rock”, Ogólnopolski Festiwal Dziecięcych Zespołów Muzycznych, Festiwal Piosenki Turystycznej i Żeglarskiej, Regaty o Puchar Ameryki, „Wianki Mazurskie” – impreza świętojańska, Otwarcie Sezonu Turystyki Aktywnej „Na szlaku”, Olsztynecki Jarmark Wigilijny, koncerty jazzowe i bluesowe „Po Sezonie”. W Skansenie: Zielone Świątki, Pokazy Dawnych Zajęć Wiejskich, Dni Olsztynka, Festyn Letni Mniejszości Niemieckiej, Olsztynecki Festiwal Folkloru.
Baza noclegowo-gastronomiczna: Zajazd Mazurski, ul. Gdańska 1, tel. 089 519 28 85; „Oaza’’ Zakład Gastronomiczny, ul. Ostródzka 7, tel. 089 519 23 28; Jadłodajnia „Danusia’’, ul. Mrongowiusza 1, tel. 089 519 24 93; „Karczma w Skansenie”, ul. Leśna 20, tel. 089 519 35 55 oraz ul. Władysława Jagiełły 12/ 23, tel. 089 519 36 89; Wojskowy Dom Wypoczynkowy, Maróz 2, tel. 089 519 25 25; Zespół Hotelowy „Kormoran’’, Mierki, tel. 089 519 23 00; „Leśne Jezioro’’ Agropensjonat, Nowa Wieś Ostródzka 13, tel. 089 519 00 82; „Leśna Chata’’, Tolejny 7, tel. 089 519 34 04; „Turystyka Wiejska’’, Gąsiorowo Olsztyneckie 13, tel. 089 519 00 72; „Dąbrowszczyzna’’, Mierki 60, tel. 089 519 22 85.
Informacja turystyczna: ul. Rynek 1, tel./fax 089 519 27 56, e-mail: it@olsztynek.com.pl, www.olsztynek.pl
15. ORNETA Zabytki: gotycki kościół pw. św. Jana Chrzciciela z II poł. XIV w. z murowaną plebanią (XVIII w.); Kaplica Jerozolimska z barokowym ołtarzem z XVIII w.; klasztor św. Katarzyny z II poł. XVI w.; dawny kościół ewangelicki, obecnie cerkiew prawosławna (1829–1830); fragmenty zamku biskupiego z XIV w. i murów miejskich z XIV w.; spichlerz szachulcowy z końca XVIII w.; zespół domów kramarzy przy ratuszu (XVII–XVIII w.), szachulcowy dom z pocz. XIX w.; kapliczki przydrożne (XVIII, XIX i pocz. XX w.).
Imprezy: Dni Ornety, Przegląd Piosenki Harcerskiej i Turystycznej „Smoczoryki”, Noc Duchów.
Baza noclegowo-gastronomiczna: Internat Zespołu Szkół Ogólnokształcących, ul. Dworcowa 8, tel. 055 242 12 08; Mieszkania Gościnne „Martad”, ul. Pieniężnego 12, tel. 055 242 12 99; Noclegi Orneta, ul. Krzykały 12, tel. 608 260 100; Pensjonat „Rybka”, ul. 1 Maja 91, tel. 055 242 28 21; Schronisko Młodzieżowe, ul. Rozjazdowa 3, tel. 055 242 11 74; Pizzeria „La Strada”, ul. Pionierów, tel. 055 242 22 94; Bar „Kęs”, ul. 1 Maja 23, tel. 055 242 42 06; „Alibi”, ul. 1 Maja 12, tel. 055 242 11 91; Kawiarnia „Słoneczna” ul. Sportowa 6, tel. 055 242 24 04.
Informacja turystyczna: pl. Wolności 26, tel. 055 242 11 16 w. 46, e-mail: ornetait@tenbit.pl, www.umig.orneta.net
16. PIENIĘŻNO Zabytki: gotycki Ratusz Miejski (XIV w.); zamek Kapituły Warmińskiej
(XIV w.); kościół św. św. Piotra i Pawła, pierwotnie gotycki (XIV w.), rozbudowany w stylu neogotyckim (XIX w.), halowy, pięcionawowy; barokowy kościół pw. św. Jakuba; elektrownia wodna na rz. Wałszy (pocz. XX w.); wieża dawnego kościoła ewangelickiego (1851 r.); najwyższy czynny most kolejowy w Polsce (1885 r.); wieża ciśnień (1908 r.). Wiele zabytków znajduje się w Muzeum Misyjno-Etnograficznym, np. kurhan i grodzisko wczesnośredniowieczne.
Atrakcje przyrodnicze: rezerwat przyrody „Dolina Rzeki Wałszy” z wąwozem i 7-kilometrową ścieżką dydaktyczną; „Szlak Bobrowy”.
Imprezy: Bieg ku Słońcu, Olimpiada Specjalna (Paraolimpiada), Międzynarodowy Festiwal Piosenki Ekologicznej, Międzynarodowy Plener Malarsko-Rzeźbiarski, Dożynki Gminne, Regionalny Festiwal Pieśni Wojskowej i Patriotycznej.
Baza noclegowo-gastronomiczna: Elżbieta Bochno, ul. 17 Lutego 24, tel. 055 243 69 11; Helena Misiło, ul. Szkolna 1c, tel. 055 243 68 97; Internat przy Zespole Szkół Licealnych i Zawodowych, ul. Szkolna 11, tel. 055 243 60 84; Seminarium Księży Werbistów, Kolonia 19, tel. 055 242 91 00; Grażyna Karwecka, Żugienie 48, tel. 055 243 67 11; Gospodastwo Agroturystyczne Maria Busztyka, Łajsy 37, tel. 055 243 62 31;Bar Restauracyjny „Bistro”, Pieniężno, ul. 1 Maja 5, tel. 055 243 62 00; Bar „Karczma”, ul. Generalska, tel. 055 243 66 51.
17. SMOLAJNY Zabytki: dawna letnia rezydencja biskupów warmińskich w stylu rokoko (1741–1743); park i wieża bramna (1765 r.) oraz oficyna; kapliczka; XVIII i XIX-wieczne domy mieszkalne; dworek myśliwski z końca XVIII w.; młyn wodny (niedawno odnowiony i uruchomiony ponownie pełni swe funkcje).
17. STAWIGUDA Zabytki w okolicach Stawigudy: Gryźliny – gotycki kościół pw. św. Wawrzyńca zbudowany ok. 1573 r., wystrój wnętrza – barokowy, zabytek klasy II; Bartąg
kościół późnogotycki z II poł. XIV w., wielokrotnie przebudowywany (w 1934 r. w stylu neogotyckim), w środku zachowany barokowy ołtarz główny i ambona, ołtarze boczne z 1724 r., konfesjonał z II poł. XVIII w.; Gągławki – parterowy dwór (XVIII–XIX w.); Ruś
młyn wodny drewniany nad rz. Łyną (pocz. XX w.); kuźnia (XIX w.).
Atrakcje przyrodnicze: ekologiczny system obszarów chronionych tworzą: zlewnia rz. Pasłęki z jeziorami Wulpińskim, Wymój i Pluszne, zlewnia rz. Łyny z jeziorami Bartąg, Kielarskim, Ustrych i Łańskim oraz kompleksy leśne; Rezerwat „Las Warmiński” (z 1982 r., pow. 1656 ha) – lasy liściaste, bory mieszane, lasy jesionowe i olchowe, bory wilgotne i bagienne, odcinek rz. Łyny; „Obszar Chronionego Krajobrazu Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej”; „Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny”; „Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Pasłęki”.
Imprezy: Gminna Wystawa Amatorskiej Twórczości Artystycznej, Warmiński Przegląd Chórów i Zespołów Śpiewaczych Kurlandka, Prezentacje Teatralne, Festyn Rekreacyjno-Rozrywkowy „Lato w Mojdach”, Festyn Gminny „Stawigudiada”, Ogólnopolskie Regaty Żeglarskie na jeziorze Pluszne, Jesienne Prezentacje Poetyckie „Jesień z Poezją”.
Baza noclegowo-gastronomiczna: A. i S. Borysewicz, Bartąg 95, tel. 089 541 01 59; Rozalia Mrozek, Bartąg 84, tel. 089 541 22 77; „Kormoran’’, Dorotowo 74, tel. 089 513 62 18; B. i W. Płócienniczak, Majdy 8, tel. 089 513 62 70; Ewa Kiela, Tomaszkowo 70, tel. 089 513 62 10; Bar „Antek’’, Stawiguda 91, tel. 089 512 64 36; Hotel „Prima’’, Stawiguda 41, tel. 089 512 61 27.
Bogatyńskie – późnobarokowy piętrowy pałac z 1772 r., kryty dachem mansardowym, skrzydło północne z końca XIX w.; z dawnego folwarku zachowały się oficyna i spichlerz (XVIII–XIX w.) oraz pozostałości starego parku; kaplica cmentarna;
Chruściel – barokowy kościół pw. Przenajświętszej Trójcy z wystrojem z przełomu XVII i XVIII w.; dzwony z XV i XVII w.; trzy kapliczki przydrożne z XVIII i XIX w.;
Chwalęcin – zespół pielgrzymkowy z kościołem pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (1720–1728), otoczony odpustowym dziedzińcem (1836 r.);
Dębowiec – gotycki kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa z barokowym wystrojem wnętrza; Henrykowo – kościół pw. św. Katarzyny (koniec XIV w.), salowy z gotycką zakrystią i kruchtą;
Kiwity – kościół parafialny z lat 1350–1370, kilkakrotnie odnawiany w latach 1687, 1722 i 1862r., neogotycka kapliczka przydrożna (pocz. XX w.);
Kraszewo – kościół parafialny (XIV w.), neogotycka kapliczka przydrożna (II poł. XIX w.) i dwa klasycystyczne domy (XVIII–XIX w.);
Lechowo – kościół pw. św. Jana Chrzciciela z XIV w.;
Lipowina – ruiny kościoła ewangelickiego z końca XV w., zachowały się jedynie partie murów obwodowych założenia salowego, z wieżą i kaplicami; późnobarokowy pałac wybudowany po 1740 r.;
Lubomino – gotycki kościół pw. św. Katarzyny (1340–1370); kapliczki przydrożne (XVIII–XX w.), zabudowania z końca XIX w. oraz kaplica św. Rocha (1617 r.);
Łajsy – kościół pw. św. Mikołaja (XIV w.); Skansen Maszyn Rolniczych „Uchronić od zapomnienia”;
Miłogórze – jedna z najstarszych na Warmii kapliczek z dzwonnicą z 1697 r.;
Mingajny – gotycki kościół pw. św. Wawrzyńca (XIV w.) z późnogotyckim tryptykiem;
Nowa Pasłęka – neobarokowy kościół pw. Matki Boskiej Miłosierdzia z lat 1924–1926; ruina barokowego kościoła ewangelickiego (1540);
Pierzchały – kościół pw. Narodzenia NMP i św. Małgorzaty z XIV w. – jeden z najstarszych kościołów Warmii, niegdyś siedziba kolegiaty; elektrownia wodna z 1936 r.;
Piotrowiec – kościół pw. św. Jana Chrzciciela (XIV w.);
Piórkowo – cmentarzysko kurhanowe datowane na 600 r. p.n.e.; Pluty – kościół pw. św. Wawrzyńca (XIV w.); ścieżki pielgrzymkowe z zespołem kapliczek przydrożnych;
Płoskinia – kościół pw. św. Katarzyny (poł. XIV w.); mur cmentarny z I poł. XVII w.; plebania z I poł. XIX w. oraz dwie murowane kapliczki z tego samego okresu;
Radziejewo – kościół pw. św. Antoniego Opata (XIV w.); Rogiedle – gotycki kościół pw. św. Małgorzaty (II poł. XV w.) z zegarami słonecznymi, zakrystią (XVII w.), wieżą (1850 r.); cmentarz ewangelicki i przydrożny krzyż (pocz. XX w.);
Rogóż – gotycki kościół pw. św. Barbary (XIV w.) z kruchtą (XVIII w.) i wieżą (II poł. XIV w.);
Rudłowo – ruina pałacu z XVIII w. przebudowanego w 1865 r. na zamek neogotycki;
Runowo – gotycki kościół (XIV–XV w., odbudowany w latach 1845–1852), ołtarz główny rokokowy (1772 r.), późnoklasycystyczne ołtarze boczne, chór (poł. XIX w.) oraz granitowa chrzcielnica; dwie kapliczki neogotyckie z końca XIX w.;
Stoczek Klasztorny – Sanktuarium Maryjne z pierwszym na Warmii barokowym kościołem zbudowanym w kształcie rotundy (XVII w.), prezbiterium i wieża (XVIII w.), boczne ołtarze barokowe (1677 i 1678 r.), ambona z żelaza (1738 r.), chór (1730 r.) i organy (1695 r.), na dziedzińcu kościelnym figury Najświętszej Marii Panny oraz św. Józefa (1752 r.); ogród kościelny z 1726 r.; barokowe drewniane stacje różańcowe (poł. XVIII w.); kapliczki przydrożne. W klasztorze znajduje się izba muzealna, poświęcona prymasowi Stefanowi Wyszyńskiemu (miejsce odosobnienia prymasa w latach 1953–54);
Świętochowo – ruiny pałacu z końca XIX w., w stylu eklektycznym z elementami neorenesansowymi; dawny park z pięknym drzewostanem (aleja grabowa, pomnikowe dęby i buki);
Zagaje – pałac z XIX w. oraz park;
Żelazna Góra – gotycki kościół pw. Świętej Rodziny z XIV w., przebudowywany, z barokowym ołtarzem głównym z 1700 r.
Stowarzyszenie „Dom Warmiński” powstało w 2005 r. z inicjatywy starostów trzech powiatów warmińskich: olsztyńskiego, lidzbarskiego i braniewskiego. Działalność organizacji jest rozwinięciem Programu „Dom Warmiński” realizowanego od 2003 r. przez Powiat Olsztyński (informacje na stronie www.domwarminski.pl) Obszarem działania Stowarzyszenia jest Warmia, historyczny region kulturowy, określony granicami dominium biskupów warmińskich z lat 1260–1772. Głównym celem Stowarzyszenia jest rozwój gospodarki turystycznej Warmii poprzez popularyzowanie jej dziedzictwa kulturowego, odkrywanie regionu dla turystów i dla jego mieszkańców, a także budowanie wizerunku Warmii jako nowoczesnej oferty turystycznej opartej na „heritage tourism” czyli turystyki kulturowej. Kultura i dziedzictwo Warmii z komponentem unikalnej przyrody to rzeczywisty i niewykorzystywany potencjał turystyczny. Warmia to agroturystyka, rowery, zamki, kapliczki, odkrywanie brukowanych dróg...
Formuła Stowarzyszenia jako Lokalnej Organizacji Turystycznej pozwala, by jej członkami były firmy, samorządy, osoby prywatne (wspólnie łatwiej ubiegać się o pieniądze unijne na projekty związane z turystyką).
Proponujemy zapoznanie się z zabytkami i atrakcjami przyrodnicznymi oraz atrakcjami, które znajdziemy w poszczególnych miejscowościach na terenie Warmii.
Prawa autorskie zastrzeżone OśrodkiKonferencyjne.pl 